Η «ψυχολογική αυτοψία» του δολοφόνου της Caroline από τη Δικαστηριακή Ψυχολόγο, Χριστίνα Αντωνοπούλου

carolain_anagnostopoulos-

Επί ενάμισι μήνα, το έγκλημα στα Γλυκά Νερά μονοπωλεί το ενδιαφέρον και τη σκέψη του κοινού, στην Ελλάδα και διεθνώς, καθώς η βαρβαρότητα της πράξης, οι πτυχές της οποίες γίνονται ολοένα και πιο αποτρόπαιες, συγκλονίζει. Η οργή του κόσμου από τους άγνωστους ληστές που αναίτια αφαίρεσαν μία ανθρώπινη ζωή, μετατίθεται στον «πενθούντα» σύζυγο, τον επιτυχημένο πιλότο, τον υπεράνω υποψίας, το γελαστό παιδί και όλα όσα έβλεπαν και πίστευαν οι άλλοι, χωρίς να αντιστοιχούν στην πραγματικότητα στην προσωπικότητά του…

Ρούλα Σκουρογιάννη

Η «ψυχολογική αυτοψία» (profiling) είναι μία επιστημονική τεχνική, που συχνά χρησιμοποιείται από τους δικαστηριακούς ψυχολόγους, στην προσπάθεια να σκιαγραφηθεί η προσωπικότητα του δράστη μίας εγκληματικής πράξης, με βάση διάφορα χαρακτηριστικά του και δεδομένα της υπόθεσης. Χωρίς ψυχομετρικά τεστ, ως ειδικοί επιστήμονες προσεγγίζουν και σκιαγραφούν την προσωπικότητα του δράστη για να ερμηνεύσουν τις πράξεις του.

Μιλήσαμε με την Επίκ. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Δικαστηριακή Ψυχολόγο, Ψυχολόγο – Κοινωνιολόγο, κυρία Χριστίνα Αντωνοπούλου, επιχειρώντας το profiling του 33χρονου συζυγοκτόνου, Μπάμπη Αναγνωστόπουλου, σε μία προσπάθεια κατανόησης του αδιανόητου που προκάλεσε τόσο έντονη θλίψη αρχικά και οργή αργότερα στο κοινό αίσθημα.

  • Κυρία Αντωνοπούλου, είναι διάχυτη η οργή του κόσμου για το δράστη και εκφράζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και γενικότερα στη δημόσια σφαίρα. Το έγκλημα, σίγουρα είναι αποτρόπαιο, αλλά πώς θα σχολιάζαμε αυτή την έντονη οργή και κατακραυγή;

«Αυτή η υπόθεση μας δημιούργησε συναισθήματα αντιφατικά. Ας μην ξεχνάμε ότι τώρα προσπαθούμε να ξεπεράσουμε το φόβο που είχε εγκατασταθεί μέσα στην ψυχή μας, το φόβο του θανάτου, το φόβο της επιβίωσης λόγω κοροναϊού. Όταν, λοιπόν, συνέβη το περιστατικό και ακούσαμε την εξήγησή του δράστη, την πιστέψαμε. Είχαμε ανάγκη να προστατεύσουμε αυτόν τον άνθρωπο που επέζησε μέσα από μία τέτοια τραγική περιπέτεια. Προσπαθούσαμε να συμμεριστούμε και τον πόνο του. Υπήρξαμε γενναιόδωροι!  Νιώσαμε τον πόνο αυτού του ανθρώπου. Πονέσαμε με τη μυθοπλασία του: ότι ληστές κατέστρεψαν μία ζωή ονειρεμένη. Έκαναν κάτι τόσο φρικτό σε μία πανέμορφη κοπέλα. Της  κατέστρεψαν τη ζωή, που φαινότανε μία ζωή παραμυθένια σε μία στιγμή. Συμπονέσαμε τον επιβιώσαντα και προσπαθήσαμε να βάλουμε μία ομπρέλα συναισθημάτων πάνω από την ύπαρξή του. Δεν θέλαμε να υπάρχει ούτε η παραμικρή υπόνοια στο μυαλό μας ότι είναι αυτός ο ένοχος. Τη διώχναμε αυτή τη σκέψη ακόμα και όταν περνούσε έστω και φευγαλέα από το νου μας. Όταν αποκαλύφθηκε η αλήθεια, αυτή η ενσυναίσθηση που είχαμε για αυτόν τον άνθρωπο ανατράπηκε και μας προκάλεσε έκρηξη θυμού, συναισθήματα οργής απογοήτευσης και φόβου. Διότι δεν είχε το δικαίωμα να ανατρέψει με τέτοιο βίαιο τρόπο και να κακοποιήσει τα συναισθήματα αποδοχής και ενσυναίσθησης με τα οποία τον περιβάλλαμε. Επανέφερε τα συναισθήματα φόβου που προκάλεσε η πανδημία και από τα οποία προσπαθούμε να απαλλαγούμε».

  • Πώς μπορούμε να περιγράψουμε τον συζυγοκτόνο;

«Σαν μία πρώτη προσέγγιση, θα λέγαμε ότι στην περίπτωση του 33χρονου καθ’ ομολογίαν δολοφόνου έχουμε έναν «κοινωνιοπαθή» (sociopath) άνθρωπο, έχουμε να κάνουμε με μία προσωπικότητα ενός μυθομανούς και ταυτόχρονα νάρκισσου. Είναι ο καλός γείτονας που δολοφονεί και που δεν το περιμένει κανείς. Ο ψυχοπαθής γείτονας με το καλό πρόσωπο. Ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας με τα δύο πρόσωπα. Αν είχαμε να διαγνώσουμε ψυχολογικά και ψυχιατρικά την περίπτωση αυτή, θα λέγαμε ότι πρόκειται για μία διπολική προσωπικότητα».

  • Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του sociopath;

«Δεν είναι και εύκολο να τον καταλάβει κάποιος αυτόν τον άνθρωπο, να τον αντιληφθεί και να υποψιαστεί μέχρι πού μπορεί να φτάσει με τις πράξεις του. Δεν πάει εύκολα το μυαλό ότι αυτός ο καλοκάγαθος άνθρωπος μπορεί να δολοφονήσει με τον πιο άγριο, τον πιο βίαιο και βάναυσο τρόπο, όπως στην προκειμένη περίπτωση. Είναι, λοιπόν ένας μυθομανής, έχει καλπάζουσα φαντασία και την ικανότητα να δημιουργεί μύθους, εντάσσοντας σε αυτούς ψεύτικες πληροφορίες. Αισθάνεται μεγάλη ικανοποίηση από την αίσθηση χειρισμού των συναισθημάτων των άλλων. Αυτό ακριβώς έκανε ο 33χρονος καθ’ ομολογίαν δράστης. Όπως είδαμε, και ο ίδιος απαντούσε με αμεσότητα και φυσικότητα σε ερωτήσεις και με τον τρόπο που παρουσιαζόταν μπορούσε να πείσει. Ο μέσος άνθρωπος μπορεί να παρασυρθεί και να πειστεί από τα λεγόμενά του. Είναι ένας άνθρωπος, ο οποίος χρησιμοποιεί τους άλλους και θέλει να τους ελέγχει. Χρησιμοποιεί πρόσωπα και γεγονότα υπαρκτά, ώστε να είναι πιο αληθοφανής στην ιστορία του. Σε όλη την παρουσίαση που κάνει, υπάρχουν μικρές αλήθειες, τις οποίες βέβαια χρησιμοποιεί σαν μία βάση που χτίζει πάνω τους με την αρρωστημένη του φαντασία. Δραματοποιεί γεγονότα και συμπεριφορές γιατί με αυτόν τον τρόπο είναι πολύ πιο εύκολο να επιβεβαιώσει την αποδοχή από τον περίγυρο, από τον κόσμο που συναναστρέφεται. Δεν είναι μόνο όσα είπε μετά το έγκλημα. Σκιαγραφούμε έναν άνθρωπο που στην πορεία της ζωής του έτσι συμπεριφέρεται, με τους μύθους. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση παίζει το ρόλο του θύματος, ενώ στην πραγματικότητα είναι ο θύτης».

  • Τόσα χρόνια έχτιζε το προφίλ ενός ισορροπημένου ανθρώπου, πετυχημένου που αγαπάει πάρα πολύ τη γυναίκα του. Μπορεί να είναι αρρωστημένη η αγάπη του, ωστόσο, την αμφισβητούμε ή όχι;

«Δεν την αμφισβητούμε την αγάπη του, αλλά είναι μία αγάπη «κούφια» σε συναισθήματα. Αυτοί οι άνθρωποι είναι ερωτεύσιμοι, για να το πω πιο απλά. Εκδηλώνουν ενδιαφέρον για τον άλλον. Δίνουν δήθεν συναισθήματα αλλά αυτά τα συναισθήματα δεν έχουν να κάνουν με το άλλο πρόσωπο. Έχουν να κάνουν με την ενίσχυση της δικής τους αντίληψης για τον εαυτό τους. Δηλαδή, επιβεβαιώνουν τα στοιχεία και τα χαρακτηριστικά της αυτοαντίληψης του εαυτού τους: “Εγώ ελέγχω, εγώ αποφασίζω, εγώ μπορώ να καθορίζω την πορεία των άλλων”. Μέσα από υπόγειες διαδικασίες και αρρωστημένες φαντασιώσεις…».

  • Αυτό τον έλεγχο τον ασκεί προς όλους; Όχι μόνο προς τη/τον σύντροφο;

«Αυτή είναι η αρρωστημένη προσωπικότητα του κοινωνιοπαθή… Αυτός ο άνθρωπος είναι καλά κρυμμένος. Δεν υπήρξε ένα στιγμιαίο ερέθισμα που έφερε την έκρηξη. Ήταν μία κατάσταση που έκρυβε μέσα της συσσωρευμένη βία. Υπήρχε στο υποσυνείδητο η σκέψη να απαλλαγεί από αυτό τη σύντροφό του. Το πώς μεθοδεύτηκε σε πράξη είναι εξελισσόμενη διαδικασία. Συνήθως, οι αφορμές είναι μικρές και ακολουθεί η έκρηξη. Η προσωπικότητα του κοινωνιοπαθή έχει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά».

  • Ο ίδιος έχει συναίσθηση ότι κάποια στιγμή μπορεί να ξεσπάσει και είναι ικανός για όλα;

«Έχει την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να ξεφύγει από όλες τις δυσκολίες και τις παγίδες. Υπάρχει μία ύβρις με την αρχαία έννοια: “Είμαι τόσο δυνατός που μπορώ εγώ να ελέγχω την πορεία των πραγμάτων και να ξεφεύγω από όποια δυσκολία προκύψει”».

«Πρέπει να κατανοήσουμε ότι ο κοινωνιοπαθής τρέφεται από την αποδοχή των άλλων και στην πορεία οι άλλοι γίνονται θύματα του, γιατί τους ελέγχει. Επομένως, δεν μπορούν να τον αμφισβητήσουν.
Ωστόσο, και το θύμα και ο θύτης έχουν κάποια περιθώρια. Κάποια στιγμή, έρχεται η έκρηξη, όπως έγινε και στην προκειμένη περίπτωση. Η άτυχη Caroline είχε μπει στη διαδικασία να φύγει. Το ένστικτο της αυτοσυντήρησης της έλεγε ότι πρέπει να φύγει για να επιβιώσει, όσο κι αν τον αγαπούσε. Για το δράστη, η αίσθηση ότι θα έχανε τον έλεγχο του ανθρώπου που χειραγωγούσε, του προκάλεσε αναστάτωση γιατί έθετε σε κίνδυνο την εικόνα που ήθελε οι άλλοι να πιστεύουν για αυτόν.
Ο μυθομανής και ο νάρκισσος έχουν πολλά στοιχεία αποδεκτά κοινωνικά, που γοητεύουν και προκαλούν θαυμασμό: σοβαρός, επιτυχημένος, δημιουργικός, εντυπωσιακός. Το να πετάει με το ελικόπτερο πάνω από το σχολείο και να θαυμάζουν όλοι την Caroline που ένας άντρας την αγαπάει τόσο και το εκφράζει με αυτόν τον κινηματογραφικό τρόπο. Κάθε γυναίκα θα έπεφτε στην παγίδα, ακόμα και η πιο συγκροτημένη και η πιο έξυπνη, πόσο μάλλον ένα 15χρονο κορίτσι.  Φυσικά, στην πορεία, η Caroline άρχισε να καταλαβαίνει ότι αυτός ο άνθρωπος έχει μία άλλη προσωπικότητα. Έτσι φτάσαμε σε μία από τις πιο δόλιες μορφές της βίας: στην ενδοοικογενειακή βία».

  • Από το ημερολόγιό της Caroline, βγαίνουν στοιχεία αμφίδρομης βίαιης συμπεριφοράς στην καθημερινότητα του ζεύγους.

«Στην ενδοοικογενειακή βία, δεν είναι πάντα μόνο ο ένας επιθετικός. Ο άλλος που εισπράττει αρνητικά συναισθήματα, δε χαμογελά και αγκαλιάζει τον άλλον. Αντιδρά με έναν παρόμοιο τρόπο, καθώς λειτουργεί το ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Επομένως, αυτή η δόλια μορφή βίας μετέτρεψε την αγάπη σε τρόμο..

Όταν βγήκε στην επιφάνεια η βίαιη προσωπικότητα του δράστη -το άλλο μισό του Ιανού, όπως λέμε- ήταν η πιο χαρακτηριστική μορφή απάνθρωπης βίας: χωρίς συναισθήματα, τύψεις και ενοχές, ένας άνθρωπος έπνιξε με τα ίδια του τα χέρια τη γυναίκα, που χρειάστηκε τόσο χρόνο (από τα 15 της) για να την κατακτήσει, για να την κάνει θύμα του! Τη θανάτωσε με το χειρότερο, τον πιο βίαιο και επώδυνο τρόπο. Και στη συνέχεια, έπνιξε και το σκυλί τους με τα ίδια του τα χέρια! Η ζωή για το δράστη δεν έχει καμία αξία. Στην προσωπικότητά του δεν υπάρχουν ανθρώπινες ηθικές προδιαγραφές…».

  • Το γεγονός ότι έπνιξε την άτυχη κοπέλα ενώ ήταν κοιμισμένη (λίγα λεπτά πριν την εγκληματική πράξη όπως αποκάλυψαν τα βιομετρικά στοιχεία από το ρολόι της), εκτός από άλλο ένα ψέμα, τι φανερώνει για το χαρακτήρα του δράστη;

«Αυτή είναι μία διάσταση πάρα πολύ σημαντική! Κάνει ακόμα πιο αποτρόπαιη αυτήν τη φρικτή πράξη και δείχνει πόσο άνανδρος ήταν. Δεν είχε ούτε τον ανδρισμό να αναμετρηθεί με το θύμα. Ούτε τα ζώα δε λειτουργούν με αυτό τον τρόπο… που θέλουν ζωντανό, όρθιο και ξύπνιο τον αντίπαλό τους για να αναμετρηθούν μαζί του. Δεν νομίζω να υπάρχει στο ζωικό βασίλειο κάτι ανάλογο. Δε σκοτώνει ένα ζώο τόσο ύπουλα ένα άλλο που βρίσκεται σε μία κατάσταση που δεν συνειδητοποιεί τον κίνδυνο. Αυτό κάνει το περιστατικό ακόμα πιο τραγικό!».

Δεν υπάρχουν ελαφρυντικά για τον 33χρονο δράστη

«Θέλω να τονίσω ότι όλα αυτά που αναφέρουμε εδώ, σε αυτή την «ψυχολογική αυτοψία», δε συνδέονται με ψυχική νόσο του 33χρονου καθ’ ομολογίαν δολοφόνου αλλά με τις εγκληματικές του πράξεις. Δεν υπάρχει ούτε υποψία ελαφρυντικού σε αυτόν τον άνθρωπο, που επί 37 ημέρες ασκούσε μία διεστραμμένη πειθώ. Κανένα ελαφρυντικό για δύο εν ψυχρώ εγκλήματα και την επακόλουθη παραπλανητική συμπεριφορά του, την απόλυτη υποκρισία και τη συνεχιζόμενη πλοκή ενός αρρωστημένου σεναρίου…», διευκρινίζει καταλήγοντας η κα Χριστίνα Αντωνοπούλου._

Τρία πάθη απλά, αλλά ανυποχώρητα έχουνε κυβερνήσει τη ζωή μου (...)» Χριστίνα ΑντωνοπούλουΕπίκ. Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών, Δικαστηριακή Ψυχολόγος, Ψυχολόγος – Κοινωνιολόγος 

Πηγή: libre.gr

Facebook Comments

POST A COMMENT.