Τι θα φέρει η αποχώρηση των Αμερικανών από τη Συρία

usa-in-syria

Στις 19 Δεκεμβρίου, ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε με tweet πως η αμερικανική αποστολή στη Συρία ολοκληρώθηκε.

Άρθρο του insidestory.gr

Η απόφασή του αυτή θα έχει σαν αποτέλεσμα την απόσυρση περίπου 2.000 στρατιωτών από την χώρα, τερματίζοντας την επιτόπια στρατηγική των ΗΠΑ ενάντια στο λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος. Τα σενάρια για την επόμενη μέρα δίνουν και παίρνουν, χωρίς κανείς να είναι βέβαιος για τις συνέπειες.

Το όνομα Τζανίν ντι Τζιοβάνι μπορεί να μην σας λέει κάτι το ιδιαίτερο. Όμως μαζί με την Μαρί Κόλβιν, την ανταποκρίτρια της βρετανικής εφημερίδας Sunday Times που σκοτώθηκε κατά την πολιορκία της Χομς στη Συρία το 2012 (προσφάτως προβλήθηκε στις αθηναϊκές αίθουσες η ταινία «Private War» που περιγράφει τη ζωή και το τέλος της), η αμερικανίδα δημοσιογράφος ανήκει σε μία ειδική κατηγορία προβεβλημένων πολεμικών ανταποκριτριών (το βιβλίο της με ρεπορτάζ από τον πόλεμο στη Συρία και τίτλο «Το πρωί που ήρθαν να μας πάρουν» κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Δώμα).

Η Τζανίν ντι Τζιοβάνι στην κεντρική Βοσνία το 1993

Στις 22 Δεκεμβρίου η Τζανίν ντι Τζιοβάνι με τίτλο «Η αποχώρηση Τραμπ από τη Συρία έχει δώσει ένα τεράστιο δώρο στο Ισλαμικό Κράτος»:

«Τα Χριστούγεννα ήρθαν νωρίς στη Συρία. Το tweet-έκπληξη του Ντόναλντ Τραμπ, που ανήγγειλε την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων επεδείκνυε τους νικητές και τους ηττημένους στον δολοφονικό 8ετή πόλεμο της Συρίας. Μολονότι οι ΗΠΑ δεν είχαν ποτέ στενή σύνδεση με τη Συρία –κυρίως λόγω της καταστροφικής απόφασης του Μπαράκ Ομπάμα το 2013 να μην επέμβει μετά τις χημικές επιθέσεις της Γκούτα – ο Τραμπ κατάφερε με ένα μήνυμα 16 λέξεων, να ενθαρρύνει το Ισλαμικό Κράτος (ISIS), τη Μόσχα, τη Δαμασκό, τη Χεζμπολλάχ και το Ιράν. Με μία έννοια εγκατέλειψε κάθε δυτική επιρροή στη Συρία και παρέδωσε το έδαφος σε δικτάτορες, δολοφόνους και τρομοκράτες».

Donald J. Trump

@realDonaldTrump

We have defeated ISIS in Syria, my only reason for being there during the Trump Presidency.

Η κατηγορία είναι φοβερή. Η έγκριτη δημοσιογράφος ουσιαστικά κατηγορεί τον Τραμπ ότι με την πολιτική του ανατρέπει την παγκόσμια ισορροπία, μολονότι ενεργεί όπως και ο Ομπάμα το 2011 στο Ιράκ, όταν οι Αμερικανοί αποχώρησαν από την χώρα. Βέβαια για να είμαστε δίκαιοι, η Αλ Κάϊντα ήταν τότε πιο αδύναμη από ό,τι ο ISIS σήμερα στη Συρία. Πάντως η ντι Τζιοβάνι δεν είναι η μόνη που το πιστεύει αυτό. Και οι Ισραηλινοί επισημαίνουν τους κινδύνους που απορρέουν από την απόφαση Τραμπ.
Σε άρθρο του ισραηλινού think tank BESA (Κέντρο Στρατηγικών Σπουδών Μπεγκίν-Σαντάτ) υπάρχει σαφής προειδοποίηση για τον κίνδυνο της διαπλάτυνσης ενός ιρανικού διαδρόμου μέσω Συρίας κι επισημαίνεται ότι, αν και ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου παραδέχθηκε ότι «αυτή είναι μία καθαρά αμερικανική απόφαση», ο ίδιος είπε μετ’ επιτάσεως ότι «θα μελετήσουμε το χρονοδιάγραμμα, πώς τελικά θα εφαρμοσθεί η απόφαση και φυσικά τις όποιες επιπλοκές της».

Οι κατήγοροι του Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίζονται ότι με την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων θα παρουσιαστεί πρόσφορο έδαφος για την αναβίωση της διεθνούς τρομοκρατίας. Δηλαδή ότι εφόσον επιστρέψουν στα σπίτια τους οι 4.000 στρατιώτες που βρίσκονται στις κουρδικές περιοχές της Συρίας αλλά και στο Αφγανιστάν, όπου οι Αμερικανοί διαπραγματεύονται την αποχώρησή τους ενώ γράφονται οι γραμμές αυτές, θα αναζωπυρωθεί σε υπέρμετρο βαθμό ο ισλαμικός εξτρεμισμός. Οι θιασώτες της άποψης θεωρούν ότι έστω κι αυτές οι λίγες δυνάμεις λειτουργούν ως «μπαμπούλας» στην ευαίσθητη αυτή περιοχή. Έχουν δε την πεποίθηση ότι η αναβίωση της τρομοκρατίας που προέρχεται από το εξτρεμιστικό Ισλάμ θα απαιτήσει μελλοντικά για την ανάσχεσή της απείρως περισσότερες στρατιωτικές δυνάμεις, με μεγάλο κόστος σε ανθρώπινο δυναμικό και πόρους.

Αντισυνταγματική η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Συρία

Όσοι αντιτίθενται στην απόφαση του αμερικανού προέδρου αποσιωπούν κάτι εξαιρετικά σημαντικό, το οποίο δεν είναι ευρύτερα γνωστό στην Ελλάδα. Η στρατιωτική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών σήμερα στη Συρία είναι αντισυνταγματική. Όταν εμφανίσθηκε ο ISIS το 2013-14 με τους αποκεφαλισμούς Αμερικανών, τις μαζικές εκτελέσεις Σιιτών μουσουλμάνων, τους βιασμούς γυναικών, τη χρήση χημικών όπλων, την καταστροφή μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς, ο τότε πρόεδρος Ομπάμα δεν προσέφυγε στο Κογκρέσο για να ζητήσει τη νομιμοποίηση της αμερικανικής παρουσίας στη χώρα. Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο δραματικό: Ούτε σήμερα που γράφονται οι γραμμές αυτές, τολμούν οι Γερουσιαστές που στρέφονται δημόσια κατά του Τραμπ να φέρουν προς ψήφιση τη γνωστή ως «εξουσιοδότηση για τη χρήση στρατιωτικής βίας».

Ο Μπαράκ Ομπάμα κάνει δηλώσεις στο Πεντάγωνο μετά από συνάντηση με τη στρατιωτική ηγεσία των ΗΠΑ τον Ιούλιο του 2016 για την εκστρατεία ενάντια στη Συρία: «Θα κυνηγήσουμε την ηγεσία και την υποδομή του ISIL στην καρδιά του, τη Συρία»

Γιατί όμως αλήθεια δεν προχωρούν στη νομιμοποίηση της αμερικανικής παρουσίας στη Συρία; Διότι απλούστατα, αν το Κογκρέσο έδινε τέτοια εξουσιοδότηση την ώρα που η Τουρκία μάχεται τους Κούρδους της Συρίας, οι οποίοι ήταν οι σύμμαχοι των Αμερικανών στον πόλεμο κατά του ISIS, τότε η κατάσταση θα οδηγούνταν σε πόλεμο της Αμερικής κατά της Τουρκίας, του Άσαντ στη Συρία, της Ρωσίας και του Ιράν. Άρα θα πηγαίναμε μαθηματικά προς έναν πραγματικό τρίτο παγκόσμιο πόλεμο.

Για να είναι τα πράγματα ξεκάθαρα: Εξαρχής η αμερικανική επέμβαση στη Συρία δεν έχει εξουσιοδότηση από το Κογκρέσο. Και η στρατιωτική παρουσία εκεί είχε μοναδικό στόχο την εξουδετέρωση του ISIS. Και μόνον αυτήν. Ο στόχος επετεύχθη και ο πρόεδρος Τραμπ αποφάσισε ότι οι στρατιώτες πρέπει να επιστρέψουν στις οικογένειές τους. Ο Τραμπ πρέπει να θεωρηθεί, ως πολιτικός, ο εύκολος στόχος. Ο ίδιος συμπληρώνοντας τα δύο πρώτα χρόνια της προεδρικής του θητείας το μόνο που επιδιώκει είναι να φανεί συνεπής στις προεκλογικές του εξαγγελίες. Και ως σήμερα πραγματοποιεί αυτά που υποσχέθηκε προς εκείνους που τον ψήφισαν. Σωστά ή λανθασμένα. Το ξεχνάμε αυτό όταν κρίνουμε τις συνήθως αντιφατικές πράξεις του. Όμως αναλύοντας πρέπει πάντοτε να έχουμε κατά νου ότι δεν τον ψηφίζουν ούτε Ευρωπαίοι, ούτε Άραβες. Αμερικανοί πολίτες τον ψήφισαν και οι ίδιοι θα κληθούν να ψηφίσουν εκ νέου στις εκλογές του Νοεμβρίου του 2020.

Τα γεράκια, όμως, και στα δύο μεγάλα κόμματα, το Ρεπουμπλικανικό και το Δημοκρατικό, θέλουν να μετατρέψουν τις επιχειρήσεις αυτές σε γενικότερη προσπάθεια να κτυπηθούν τα καθεστώτα της Συρίας και του Ιράν. Θέλουν την ανατροπή και των δύο. Να θυμίσουμε ότι ο «πολύς» Ρόμπερτ Κέιγκαν, καθηγητής Ιστορίας, νέο-συντηρητικός αναλυτής διεθνών υποθέσεων και σύζυγος της πασίγνωστης στην Ελλάδα πρώην υφυπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ για ευρωπαϊκά θέματα Βικτόρια Νούλαντ, ζητούσε το 2015, επί προεδρίας Ομπάμα, την αποστολή 50.000 αμερικανών στρατιωτών και ζώνες ασφαλείας στη Συρία. Ο Κάγκαν ανήκε στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα έως το 2016, αλλά μετά προσκολλήθηκε στην Χίλαρι Κλίντον και τους Δημοκρατικούς, κατηγορώντας τον Τραμπ ως «φασίστα»…

Ο Ρόμπερτ Κέιγκαν καταθέτει το Δεκέμβριο του 2016 στην Επιτροπή της Γερουσίας για Στρατιωτικά Θέματα τη γνώμη του επί του ζητήματος των παγκόσμιων προκλήσεων και απειλών για την άμυνα των ΗΠΑ

Επί της ουσίας, οι «μετριοπαθείς» φίλοι των Αμερικανών στην περιοχή σήμερα είναι κάποιες ισλαμικές ομάδες εχθρικές προς τα κοινωνικά και πολιτικά δυτικά πρότυπα και η Μουσουλμανική Αδελφότητα. Όλοι αυτοί θα έβλεπαν με καλό μάτι έναν πόλεμο κατά της Συρίας, του Ιράν και κατ’ επέκταση της Ρωσίας. Οι πολέμιοι του Τραμπ το γνωρίζουν και γι’ αυτό δεν τόλμησαν να ζητήσουν έγκριση του Κογκρέσου για αποστολή στρατευμάτων στη Συρία.

Λάθη του Ομπάμα και του Τραμπ

Τόσο ο Ομπάμα όσο και ο Τραμπ έκαναν λάθη στο θέμα της Συρίας. Ο Ομπάμα διότι επενέβη χωρίς εξουσιοδότηση, όπως έκανε και στη Λιβύη, με αμφίβολο αποτέλεσμα αφού η χώρα από το 2011 μετά την ανατροπή του Καντάφι δεν έχει κατορθώσει ακόμη να βρει την ηρεμία της. Ο Τραμπ έκανε το ίδιο λάθος όταν βομβάρδισε τη Συρία χωρίς, επίσης, να έχει εξουσιοδότηση. Συνέβη τον Απρίλιο του 2017, όταν με εντολή του οι αμερικανικές δυνάμεις εξαπέλυσαν 59 πυραύλους Τόμαχοκ κατά στόχων του συριακού καθεστώτος σε αντίποινα για την επίθεση με χημικά στην πόλη Χαν Σαϊχούν.

Η πρέσβης των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη την εποχή εκείνη, Νίκι Χέιλι, χαρακτήρισε την επίθεση «δικαιολογημένη, θεμιτή και ανάλογη». Οι χαρακτηρισμοί της ήταν προσεκτικά διατυπωμένοι, καθώς οι βομβαρδισμοί σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο δεν ήταν νόμιμοι, ήταν όμως ανάλογοι των ειδικών καταστάσεων που επικρατούσαν στη Συρία. Πάντως, αν και ο Ομπάμα δεν εκτόξευσε ποτέ Τόμαχοκ κατά αεροδρομίου του συριακού καθεστώτος, ακόμη και οι επιθέσεις με τα drones που εξαπέλυσε ήταν νομικά αστήρικτες. Μόνον μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 9/11 το Κογκρέσο είχε εξουσιοδοτήσει τον τότε πρόεδρο Τζορτζ Μπους τον νεότερο να κηρύξει πόλεμο κατά της Αλ Κάϊντα.

Τι γίνεται με τους Κούρδους

Με την αποχώρηση, βεβαίως, τίθεται ένα μεγάλο ζήτημα για ακόμη μία φορά: Το Κουρδικό. Οι Κούρδοι της Συρίας είχαν στηρίξει πολλά στο γεγονός ότι η Ουάσιγκτον τους θεωρεί συμμάχους και φίλους. Ήλπιζαν ότι έχει φθάσει και η δική τους ώρα για την ίδρυση ανεξάρτητου Κουρδιστάν. Όμως στο θέμα αυτό χωρούν αρκετοί προβληματισμοί για τους Αμερικανούς. Για ποιους Κούρδους μιλάμε; Είναι μόνοι τους οι Κούρδοι της Συρίας, το YPG (Μονάδες Λαϊκής Προστασίας), όπως ονομάστηκε το στρατιωτικό σκέλος του αριστερού κόμματος της Δημοκρατικής Ενότητας; Ή μήπως είναι από δίπλα και το Μαρξιστικό PKK που μάχεται κατά της «συμμάχου στο ΝΑΤΟ» Τουρκίας; Το PKK να υπενθυμίσουμε ότι συμπεριλαμβάνεται στη λίστα των τρομοκρατικών οργανώσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Τεράστιο μπέρδεμα και ως γνωστόν, όπως έχει πει και ο λόρδος Πάλμερστον, «δεν έχουμε αιώνιους συμμάχους και δεν έχουμε διηνεκείς εχθρούς. Τα συμφέροντά μας είναι αιώνια και διηνεκή». Γι’ αυτό και ουδείς αποτολμά να ανοίξει συζήτηση στο Κογκρέσο για το μέλλον των Κούρδων και της ισλαμικής Τουρκίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η αναβάθμιση της Ρωσίας, η Τουρκία και η Ελλάδα

Για την Αθήνα η αναβάθμιση της Ρωσίας στην περιοχή θεωρείται δεδομένη, μετά δε και την πλήρη απομάκρυνση των Αμερικανών, όταν αυτή ολοκληρωθεί. Στην πραγματικότητα όμως οι ΗΠΑ ουδέποτε έπαιξαν κυρίαρχο ρόλο στη Συρία. Η Ρωσία και η Τουρκία, οι δύο πιο σημαντικοί εξωτερικοί παράγοντες που παραμένουν στην αιματοβαμμένη χώρα, έχουν κάθε λόγο να αγωνιούν για το πώς θα καλυφθεί το κενό. Σήμερα, παρά τη νίκη Άσαντ, υπάρχει μία de facto μοιρασιά της χώρας με επιρροές ρωσικές και ιρανικές στα δυτικά, τουρκικές στα βορειοδυτικά και αμερικανικές ανατολικά. Ρωσία και Τουρκία ίσως να κληθούν στο εγγύς μέλλον να λύσουν μια σπαζοκεφαλιά. Η μεν Μόσχα ενδέχεται να είναι ανίκανη να προστατεύσει τα συμφέροντα της Τουρκίας στη Συρία και η τυχόν εισβολή τουρκικών στρατευμάτων να εμποδίζει τη Μόσχα να οδηγήσει τον πόλεμο σε ένα αίσιο τέλος.

Ο Πούτιν, η Μέρκελ, ο Έρντογαν και ο Μακρόν πιάνουν συμβολικά τα χέρια στη διάρκεια συνεδρίου για την εξεύρεση μόνιμης πολιτικής λύσης στον εμφύλιο της Συρίας, που έλαβε χώρα στην Κωνσταντινούπολη τον Οκτώβριο του 2018

Μία τέτοια κατάσταση όμως ίσως και να ξαναφέρει την Τουρκία σε στενότερη σχέση με την Ουάσιγκτον. Αμερικανοί αναλυτές πάντως παρακολουθούν από κοντά τα τεκταινόμενα, καθώς με τις δύο χώρες μέσα στη Συρία, μία σύγκρουση ανάμεσα σε συμμαχικές τους οργανώσεις θα μπορούσε να οδηγήσει την κατάσταση εκτός ελέγχου…

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών παρακολουθεί επίσης από κοντά όλα όσα συμβαίνουν στην περιοχή. Οι Έλληνες διπλωμάτες βρίσκονται εν αναμονή για να διαπιστώσουν πώς θα κινηθεί, με τα νέα δεδομένα, ο πρόεδρος Ερντογάν. Αν δηλαδή θα διεκδικήσει μία καλύτερη τοποθέτηση στη σκακιέρα ως η μόνη χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ στην περιοχή, ή θα συνεχίσει να παίζει το χαρτί της Μόσχας και της Τεχεράνης.

Όμως αυτό που ειδικοί θεωρούν πιθανότερο είναι ότι η Ρωσία θα απομακρυνθεί από το Ιράν και δεν θα επιτρέψει στο θεοκρατικό καθεστώς του να συνεχίσει να επηρεάζει το καθεστώς Άσαντ. Αντίθετα θεωρείται πιο πιθανό να κεφαλαιοποιήσει την επιτυχία στη Συρία με άμεσες διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε άλλα ζητήματα –κάτι που ήδη έχει ζητήσει ο πρόεδρος Πούτιν– και να τις εξαργυρώσει με την ανοικοδόμηση της Συρίας, όταν αυτή γίνει.

  Ο συντάκτης του άρθρου ,Γιώργος Βλαβιανός, ασχολείται με τα διεθνή θέματα και το διπλωματικό ρεπορτάζ και καλύπτει τα μεγάλα γεγονότα και πολεμικές συρράξεις από το 1988. Εργάζεται στον ΣΤΑΡ, και παλιότερα στον Antenna. Έχει μεταπτυχιακό στην Επικοινωνία και Δημοσιογραφία και πτυχίο Ιστορίας και Αρχαιολογίας από το ΕΚΠΑ.

Facebook Comments

POST A COMMENT.