Τουρκία: Η μουσική ως πολιτικός ακτιβισμός

erntogan-tourkia

Η Τουρκία χορεύει και το καθεστώς Ερντογάν είναι ζήτημα αν μπορεί να διαχειριστεί την κατάσταση. Στην ακαδημαϊκή του έρευνα, ο Νίκος Μιχαηλίδης καταγράφει πώς η παραδοσιακή μουσική και η διάχυσή της στα κοινωνικά μέσα έρχονται να διαμορφώσουν ένα υπόγειο ρεύμα φιλίας των λαών της Τουρκίας και τη νέα πολιτικοποίηση.

pontiaki_mousiki_michailidis_tourkia

Μια πρωτότυπη μορφή πολιτικού ακτιβισμού αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια στην Τουρκία. Νέοι Τραπεζούντιοι μουσικοί και δίκτυα ακροατών τους δημιουργούν καινούργιες μορφές μουσικής ακρόασης μέσα από τα social media, αμφισβητώντας τις επίσημες, κρατικά διαμορφωμένες αντιλήψεις περί μουσικής κληρονομιάς, ιστορικού παρελθόντος και εθνικής ταυτότητας.

[…]

Το φαινόμενο της έθνικ μουσικής στην Τουρκία άρχισε να κάνει πιο έντονη την παρουσία του τα τελευταία δεκαπέντε περίπου χρόνια, ειδικά μετά την άνοδο του ισλαμικού κινήματος ΑΚΡ στην εξουσία στις αρχές του 2000 και τη σχετική ανεκτικότητα που σταδιακά επιδείχθηκε στη δημόσια χρήση στίχων σε γλώσσες και διαλέκτους που δεν ήταν τουρκικές. Μέχρι τότε η ηχογράφηση και δημόσια διακίνηση τραγουδιών σε οποιαδήποτε από τις μη τουρκικές γλώσσες της Ανατολίας ήταν νομικά απαγορευμένη αλλά και κυρίως πολιτικά και ηθικά στιγματισμένη ως “διχαστική προπαγάνδα”.

[…]

Παρά την καταστολή και την περιθωριοποίηση πολλών δεκαετιών αυτές οι γλώσσες και οι διάλεκτοι επιβίωσαν μέχρι σήμερα και εξακολουθούν να ομιλούνται σε διαφορετικές περιοχές της σημερινής Τουρκίας. Επίσης, παρά τις επίσημες κρατικές πολιτικές μουσικής και στιχουργικής ομογενοποίησης οι επιμέρους μουσικές κουλτούρες κατάφεραν να επιβιώσουν, έστω και πολύ τραυματισμένες. Έτσι, τα τελευταία χρόνια έκαναν δημόσια την εμφάνισή τους CD με τραγούδια στα Κουρδικά, Αραβικά, Αρμενικά, Χέμσιν Αρμενικά, Λαζικά, Ασσυριακά, Γεωργιανά, Τσερκέζικα, καθώς και σε άλλες γλώσσες (Diler 2008). Μέσα σε αυτό το πλαίσιο ιδιαίτερη άνθηση και δημοφιλία άρχισαν να αποκτούν τα τραγούδια με ποντιακή λύρα και με στίχους στα ελληνικά Τραπεζούντας ή Ρωμαίικα όπως τα αποκαλούν οι σημερινοί της κάτοικοι, δηλαδή τα γνωστά σε εμάς ως ποντιακά. Οι πολίτες της Τουρκίας που ομιλούν σήμερα αυτή την ελληνική διάλεκτο της Τραπεζούντας είναι απόγονοι των ελληνορθόδοξων πληθυσμών της περιοχής που από τον 16ο αιώνα και έπειτα οδηγήθηκαν σταδιακά στον εξισλαμισμό (Bryer & Lowry 1986, Φωτιάδης 1993, Vryonis 2008, Lowry 2009).

Διαβάστε την ακαδημαϊκή έρευνα του Νίκου Μιχαηλίδη «Ποντιακή μουσική, social media και πολιτικός ακτιβισμός στην Τουρκία» στο τεύχος της δημοσιογραφίας που κυκλοφορεί.

Facebook Comments

POST A COMMENT.