Το “σχέδιο Αθηνά” και οι κοινωνικές του παράμετροι

schedio-athina

Τον περασμένο Ιούλιο, ο Υπουργός Παιδείας ανήγγειλε το σχέδιο «Αθηνά», με στόχο «τον εξορθολογισμό του χάρτη της Ανώτατης Εκπαίδευσης» και «τη μείωση κατά 150 σε σύνολο 500 περίπου τμημάτων, χαμηλής έως ανύπαρκτης ζήτησης από υποψηφίους, τα οποία συγχρόνως παρουσιάζουν φθίνουσα πορεία στην παραγωγή πτυχιούχων την τελευταία πενταετία», σχέδιο που θεωρήθηκε από την κοινή γνώμη ως ένα αποφασιστικό χτύπημα στη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση.

Επιμέλεια: Έλενα-Ήρα Τζαλακώστα

Ωστόσο, από τους πανεπιστημιακούς αλλά και τους φοιτητές -όλων γενικά των σχολών- υποστηρίζεται ότι η απόφαση για το κλείσιμο δεκάδων τμημάτων Πανεπιστημίων και ΤΕΙ και η προοπτική σημαντικής μείωσης των εισακτέων αποσκοπούν στον περιορισμό της πρόσβασης στη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση και την κατάργησή της ως κοινωνικό αγαθό, ενισχύοντας διαδικασίες εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης. Εντάσσεται στη συνολικότερη πολιτική αναδιάρθρωση της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης σε  επιχειρηματικές κατευθύνσεις, ενσωματώνοντας τη λογική των Μνημονίων και υπακούοντας στις απαιτήσεις της Τρόικας, της  Ευρωπαϊκής Ένωσης, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, της  Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας  για περικοπές στα δημόσια αγαθά και εμπορευματοποίηση δημόσιων λειτουργιών.

Ήδη ένα μήνα μετά τις πρώτες εξαγγελίες, αλλά και τις μαζικές αντιδράσεις φοιτητών, διδασκόντων και τοπικών κοινωνιών, έχει φανεί ότι με το Σχέδιο Αθηνά προβλέπονται συγχωνεύσεις και καταργήσεις που δημιουργούν τεράστια προβλήματα:
• στις φοιτήτριες και τους φοιτητές που θα πάρουν άλλο πτυχίο από αυτό για το οποίο ξεκίνησαν να σπουδάζουν και υποχρεώνονται σε μετακίνηση σε άλλη πόλη,
• στους αποφοίτους με πτυχίο που θα έχει καταργηθεί,
• στις διδάσκουσες, τους διδάσκοντες, τις εργαζόμενες και τους εργαζομένους που αντιμετωπίζουν την προοπτική της κατάργησης θέσεων εργασίας και κατά συνέπεια της απόλυσης,
• στην ελληνική περιφέρεια, που θα υποβαθμιστεί ακόμη περισσότερο.

Ολόκληρα ερευνητικά και ακαδημαϊκά αντικείμενα υποβαθμίζονται ή εξαφανίζονται στο νέο ακαδημαϊκό χάρτη. Ισχυρά Ιδρύματα υποβαθμίζονται, καθώς χάνουν σημαντικό αριθμό τμημάτων. Αυτές οι αλλαγές δεν περιορίζονται μόνο στα περιφερειακά πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ αλλά και στα κεντρικά, τόσο με την πρόταση που έχει γίνει για τα «ομοσπονδιακά» πανεπιστήμιο και ΤΕΙ στην Αττική, όσο και με τις προτάσεις για την κατάργηση των τμημάτων ξένων γλωσσών και φιλολογιών. Με πρόσφατες πράξεις νομοθετικού περιεχομένου η κυβέρνηση, σε πλήρη σύγκρουση με το άρθρο 16 του Συντάγματος, παρέχει επαγγελματικά δικαιώματα όχι μόνο στα πτυχία αλλά και στα μεταπτυχιακά και διδακτορικά των κολεγίων και των παραρτημάτων τους.

university1

Ύστερα από έντονες κινητοποιήσεις, αντιδράσεις και πολυάριθμα πανεκπαιδευτικά συλλαλητήρια, το υπουργείο Παιδείας προχωρά σε αλλαγές στο σχέδιο Αθηνά. Οι αλλαγές κινούνται στο πνεύμα της αύξησης των συγχωνεύσεων τμημάτων εντός των ιδρυμάτων και των αισθητά λιγότερων μετακινήσεων τμημάτων σε άλλα ιδρύματα. Οι συγχωνεύσεις υπολογίζονται σε περισσότερες από 100 και οι μετακινήσεις σε λιγότερες από 50. Τα πέντε πανεπιστήμια της Αθήνας θα οδηγηθούν σε κοινοπραξία αντί της ομοσπονδιοποίησής τους, όπως προτάθηκε αρχικά.

Την ίδια ώρα, η σύνοδος των πρυτάνεων εξέδωσε ανακοίνωση διαμαρτυρίας για τις αναφορές του υπουργού Εσωτερικών Ευριπίδη Στυλιανίδη περί μετοχοποίησης των πανεπιστημίων με τη συμβολή ιδιωτών. Στην ανακοίνωση, τονίζεται ότι δηλώσεις αυτού του τύπου δυναμιτίζουν το όποιο ήπιο κλίμα στο χώρο της Παιδείας. Σύμφωνα με το σχέδιο που πρότεινε ο υπουργός Εσωτερικών, θα μετοχοποιείται η υλική και άυλη αξία των ΑΕΙ σε ποσοστό 49% και θα διατίθεται σε ελληνικά ιδρύματα, εφοπλιστές και επιχειρηματίες που θέλουν να επενδύσουν στην παιδεία. Ο ιδιώτης επενδυτής θα αναλαμβάνει και το διοικητικό και το αναπτυξιακό μάνατζμεντ του Ιδρύματος, περιορίζοντας τον πρύτανη στην επιστημονική εκπροσώπηση και στα ακαδημαϊκά του καθήκοντα.

Στο σύνολό της η πανεπιστημιακή κοινότητα τονίζει προς κάθε κατεύθυνση ότι: οφείλουμε  να κατανοήσουμε πόσο σοβαρό πλήγμα θα αποτελέσει η έγκριση ενός τέτοιου σχεδίου για τη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση, ώστε να υπάρξει συνειδητή και ουσιαστική αντίδραση στα προτεινόμενα αντιδημοκρατικά μέτρα. Οι πανεπιστημιακές κοινότητες σε συντονισμό με τις τοπικές κοινωνίες μπορούν να αναπτύξουν κοινωνικά δίκτυα άμυνας απέναντι στα κύματα διάλυσης κάθε έννοιας πανεπιστημιακής μόρφωσης και κατάργησης θεμελιωδών δικαιωμάτων φοιτητών και εργαζομένων.

Facebook Comments

POST A COMMENT.